ज्वारी पिकांवरील रोग आणि त्या वरील नियंत्रण..

ज्वारी पिकांवरील रोग आणि त्या वरील नियंत्रण..

भारतात ज्वारीची लागवड प्राचीन काळापासून केली जाते. ज्वारी हे भरड धान्य पीक असून खण्याव्यतिरिक्त जनावरांचा चारा म्हणून उपयोगी पडतो.कमी पाऊस असलेल्या राज्यांमध्ये ज्वारीची लागवड करण्यात असे चारा म्हणून केली जाते भारतातील एकूण लागवड योग्य जमिनीत सुमारे 1.25 एकर क्षेत्रात त्याचे उत्पादन होते खाण्या व्यतिरिक्त अल्कोहोल आणि इथेनॉल बनवण्यासाठी ज्वारीचा वापर केला जातो ज्वारी हे खरीप परत धान्य उन्हाळी पीक असून हे पीक 45 अंश तापमान सहन करून सहज वाढू शकते मात्र अलीकडे या पिकावर देखील रोग पडण्याचे प्रमाण वाढत चालले आहे दरम्यान आज आपण ज्वारीच्या लागवडी दरम्यान होणारा रोग आणि त्यापासून बचाव कसा करावा याची माहिती बघुयात.

बुरशी रोग…

हा बुरशीमुळे होणारा संसर्गजन्य रोग आहे हा रोग झाडाच्या एका भागात राहिल्यानंतर हळूहळू पूर्ण झाडांवर पसरतो या संसर्गामुळे झाडाच्या फुलांचा रंग बदलतो आणि ज्वारीचे वजन हलके होते पौष्टिक गुणवत्तेत घट होते त्याचबरोबर उगवण खराब होते या बुरशीला प्रतिबंध करण्यासाठी पिकावर प्रोपीकोणाझोलची फवारणी करावी आणि लक्षात ठेवा की ते 15 ते 20 दिवसांच्या अंतराने फवारणी करावी असे केल्याच्या रोगावर नियंत्रण मिळवता येऊ शकते.

डाऊनी बुरशी रोग….

हा रोग ज्वारीच्या पानाचा दळतो याचे सर्वात वैशिष्ट्यपूर्ण लक्ष म्हणजे पानावर हिरवे आणि पांढरे पट्टे तयार होत होणे याच्या पानांच्या खालच्या पृष्ठभागावर स्पोर्ट्स चे पांढरे डाग तयार होतात त्यामुळे वनस्पती वर फुले फारच लहान असतात आणि यांच्यामध्ये फक्त थोड्या प्रमाणात बिया तयार होतात हा रोग टाळण्यासाठी जमिनीची खोल नांगरणी करावी जेणेकरून जेथे तयार होणारे स्पोर्ट्स कमी करता येतील याशिवाय झाडांवर मेटोलेक्सिल ची फवारणी करावी.

ग्रेन स्मट…

या रोगामुळे ज्वारीच्या दाण्याचा रंग बदलून त्याचे देठ पूर्णपणे कमकुवत होतात या रोगाच्या प्रदुर्भाव मुळे ज्वारीचे पीक पूर्णपणे कुजण्यास सुरुवात होते हे टाळण्यासाठी काही कालावधींच्या अंतराने पिकावर बँक झेप ची फवारणी करावी जर तुम्ही या सर्व गोष्टी लक्षात ठेवल्या तर तुम्ही देखील ज्वारीची शेती करून भरपूर नफा कमवू शकता.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *